lekkere letters: wie wat bewaart heeft wat

Heb je ze nog over van het heerlijk avondje van vorige week? Of zit je al weer aan de kerstkransjes, die eigenlijk voor de kerstboom bedoeld zijn, maar stiekem een feestje gaan vieren in je maag? Ik heb er nog een paar liggen: van die half opgegeten chocoladeletters. In de schoen gestopt in het eerste weekend dat de Goedheiligman aankwam, dus nu al weer ruim drie weken oud. Op een of andere manier vergeten mijn kinderen dat ze nog lekkers hebben. Ik heb ook al een snoeppot vol met gouden chocolademuntjes gevuld. Ze talen er niet naar.

Maar ja, zomaar laten liggen kan natuurlijk ook niet. Het is tenslotte eten. Dat moet binnen een bepaalde tijd op. Ach, ik ben vast niet de enige die nog met pakken vol letters blijft zitten en ze soms tijdens een grondige opruimsessie ergens achter in de kast weer tegen kom. In juni ofzo.

Dus op een rijtje. Hoe zit het nu met het bewaren van chocoladeletters (en -muntjes, en -Zwarte Pieten en -Sinterklazen):

-Chocola kun je vrij lang bewaren: Tot na een jaar van aanschaf.
-De beste temperatuur om chocola te bewaren is tussen de 12 en 19 graden
-Er mag geen vocht bijkomen
-Verpakt in aluminiumfolie blijven ze lang goed
-Als chocola te warm wordt, smelt het. Dat weet elk kind al. Maar let op: Als dat gebeurt, komen er suikerkristallen zichtbaar aan de oppervlakte van de chocola. De bekende grijsachtige vlekken. Gooi de chocola dan niet weg. Het is namelijk niet bedorven en het smaakt zelfs niet anders. Het ziet er alleen vreselijk onaantrekkelijk uit. Leg het dus maar niet op een schaaltje om aan je schoonouders te presenteren.

Oke. De letters van de kinderen mogen blijven. Ik zal er van af blijven. Ik weet nu ook dat ze zo lang houdbaar zijn vanwege het hoge suikergehalte wat erin zit. En dat is dan toch weer een goede reden om ze nog langer te laten staan. Want wij Nederlanders eten maar liefst ruim vier en een halve kilo chocola per jaar.

Oja, nog even een zinnetje uit Wikipedia.

'Door de recente ontwikkelingen in de economie en de toenemende vraag naar cacao in combinatie met de verslechterende milieu omstandigheden, wordt het steeds lastiger om aan chocolade te komen. Hierdoor zal de prijs in de nabije toekomst flink gaan stijgen en kan het mogelijk weer een luxe artikel gaan worden, daar het in het verleden ook een luxe artikel was.'

Misschien kan ik morgen nog ergens goedkoop chocoladeletters op de kop tikken. Die ga ik dan heel lang bewaren. 

bijzondere letters: alfabetten

Morgen ben ik jarig. En ik heb mijzelf een bijzonder cadeau gegeven: een nieuw project, 365 dagen lang.

Tijdens mijn zoektocht naar mooie en bijzondere letters voor deze blog stuitte ik vaak op prachtige alfabetten. Een aantal daarvan heb ik hier ook al laten zien. Maar ik vond er meer en meer en ik bedacht ook zelf vaak: hiervan (vul in: takjes, gekookte spaghetti, legoblokjes en nog veel meer)  kun je een prachtig alfabet maken. Het alfabet met letters in welke vorm dan ook, van welk materiaal dan ook of op welke manier dan ook, vind ik vaak een mooi gegeven. Een mooi beeld. Het heeft iets gestileerd, iets grafisch. Het is ook een een bekend beeld. Het is de basis die wij gebruiken voor ons communiceren, of dat nu een gesprek is of een geschreven tekst. Het alfabet is een van de eerste dingen die we onze kinderen leren, al dan niet met gegoten in een pakkende melodie. En dat alfabet gaat nooit meer uit je kop. Iedereen weet de letters van a tot en met z op te noemen in de juiste (alfabetische) volgorde. Kortom, het alfabet is een van de belangrijkste rijtjes die we leren in ons leven. En juist dat rijtje kun je in mooie vormen gieten. Door middel van apart materiaal. Door middel van goed te kijken om ons heen (bijvoorbeeld het luchtalfabet of het vlinderalfabet die op deze blog staan) en dat vast te leggen. Of bijvoorbeeld door middel van een nieuw letterontwerp.

Ik ga een 365 alfabetten maken, zoeken en bloggen. Maar niet hier. Deze site is voor alle mooie letters bedoeld, voor juist die ene bijzondere van de zesentwintig. Voor letters op een andere manier. Maar wel op de blog Een alfabet per dag. Gelinkt aan het adres: http://365alfabet.blogspot.nl/  Vanaf morgen, 26 september dus. Want dan ben ik jarig. En ik trakteer op letters.

Oke dan, een sneak preview. Het alfabet van morgen. Maar dan net even anders:

Minst voorkomende letter: Q

De letter q is de minst voorkomende letter in de Nederlandse taal en komt ook nog eens uitsluitend voor in leenwoorden. De q heeft een innige relatie met de letter u, meestal komt na de q een u. Samen worden ze als kw uitgesproken. In het Frans en Spaans wordt die u niet uitgesproken en klinkt de combinatie qu dus als k.

Er zijn toch nog heel wat Nederlandse woorden met een q erin. Waarschijnlijk meer dan je zou denken. Op deze site (handig met scrabble of wordfeud) kun je zien welke woorden een q in zich hebben. En hier kun je ook lezen dat er geen woorden zijn met beginletter G waar een q in zit, net als woorden met de beginletter H, W en Z. 

Het mooiste woord uit de lijst vind ik xiangqi. Die zou je toch maar neerleggen met scrabble, zeg. 

De letter q is voor mij ook onlosmakelijk verbonden met de spannende televisieserie uit de jaren '70: Q en Q. De eerste serie stamt uit 1974, de tweede uit 1976. De overbekende herkenningsmelodie werd gezongen door Robert Long ('Q en Q, Quuuuuuuuu'). De letters Q en Q staan voor de achternamen van de twee hoofdrolspelers: Aristides Quarles van Ispen en Wilbur Quant. De serie was een enorme hit. Met een gemiddeld kijkcijfer van 3,1 miljoen staat de reeks nog steeds te boek als de best bekeken Nederlandse jeugdserie aller tijden. Ook in Duitsland en Oostenrijk was de serie een succes. Ik kan me er weinig meer van herinneren, maar spannend was het zeker! 

Inspirerende letters: Pinterest

Om een beetje serieus genomen te worden als blogger, is het handig om je ook op het pad van de sociale media te begeven. Nu heb ik een levenloos Hyvesaccount, een levendig Facebookaccount, twee twitteraccounts en ook twee instagramaccounts. Dat instagram staat voor mij nog erg in de kinderschoenen, ik heb een account op mijn smartphone en een op de Ipad. Dat had waarschijnlijk niet gehoeven, maar goed, zo handig ben ik nu ook weer niet. (Ik wou bijna blond (als synoniem voor dom) schrijven, maar dat mag volgens mij alleen als je zelf ook echt blont bent.) Ik zette er in het begin ook van alles op, me niet realiserend dat anderen het zouden kunnen zien. Tot mijn grote schrik had ik ineens volgers. Ik zag het meer als leuke fotoapplicatie, zeg maar. Ik heb toen toch maar snel de sneue en mislukte foto's er van af gehaald.

Een instagramfoto van mij

Een ding ontbrak nog in mijn 'social media'-lijstje: Pinterest. Wow, wat vind ik dat interessant zeg. Wat een beelden, wat een inspiratie, wat een hoop mooie en originele ideeën! Ik kan er geen genoeg van krijgen. Ik zie constant foto's die ik had willen maken, taarten die ik gebakken zou willen hebben, projecten die ik gedaan zou willen hebben. Ik heb eindelijk een account aangemaakt en was meteen de weg kwijt. Ik kon niet meer stoppen met zoeken, met pinnen en met kijken. En zie ook meteen de nadelen, want mijn bord 'letters' heeft nu al zoveel beelden dat ik ze graag wil herverdelen in bijvoorbeeld 'alphabet' en ''letters als decoratie in huis'. Maar dat herverdelen lukt me niet. (Iemand tips?) En ik volg nu al zoveel mensen, die ik nog niet eens goed bekeken heb op Pinterest. Ik vrees dus dat het iets zonder einde wordt: nieuwe beelden, nieuwe mensen, nieuwe volgers, nog meer nieuwe beelden...

En ik zie niet alleen fantastisch veel letters in alle vormen en maten, maar ook ideeën voor in en om het huis, ideeën om met kinderen te doen, ideeën voor leuke zelfmaakcadeautjes, ideeën voor de prachtigste taarten, de leukste feestjes, de mooiste foto's, ik zie inspirerende teksten, prachtig vormgegeven tekeningen, posters, affiches... STOP!

Nou ja, laat ik me voorlopig maar houden aan de letters en het alfabet op Pinterest, en al die leuke decoratieideeën, DIY-projecten en 'To do with your kids'-beelden moet ik maar even links laten liggen. Wil je me volgen of eens kijken welke letters ik tot nu toe (behoorlijk lucraak) heb gepind, kijk dan hier en let niet op de fouten (dubbele pins enzo). Heb je zelf nog tips voor Pinterest of weet je iemand die ik echt moet gaan volgen of beelden van moet pinnen, laat het me dan ook weten...

toevallige letters: b

toevallige letters: p

Er lag een springtouw op straat, achtergelaten door een stel meiden op weg naar een volgend spel... 

Exposerende letters: Leestekenen

Op maandag 13 augustus scrollde ik door mijn twitterberichten, las en hier en daar wat. Tot ik op een bericht stuitte van het museum Meermanno in Den Haag. Iets over letters. Daar heb ik natuurlijk een sensor voor, mijn aandacht was meteen getrokken. Ik las snel: tentoonstelling, Joke van Leeuwen, fotowedstrijd 'Toevallige Letters'. Huh? Toevallige letters? Zo noem ik mijn 'gevonden' letters in de natuur, op straat, in een voorwerp, et cetera altijd. Zouden ze hier hetzelfde bedoelen?

Ja. Ze bedoelden hetzelfde. In museum Meermanno is (bijna was) een tentoonstelling ingericht door Joke van Leeuwen 'Leestekenen' met een bijbehorende fotowedstrijd: Heb je ooit ergens een toevallige letter gefotografeerd, stuur hem dan in voor 15 augustus, was de strekking. Nou toevallig heb ik al vele toevallige letters gefotografeerd! Ik heb er direct twee ingestuurd, maar er zaten al heel wat mooie exemplaren bij. Maar belangrijker voor mij was om die tentoonstelling te bezoeken. Hij loopt tot 19 augustus en gaat over het 'hechte samengaan van beeld en tekst.' Er wordt naast het werk van Joke van Leeuwen zelf en de collectie van Meermanno vooral aandacht gegeven aan de letters van het alfabet.

Gisteren, donderdag 16 augustus toog ik met twee zonen en mijn moeder richting Den Haag. Het is een prachtige tentoonstelling in een prachtig gebouw. Ik zou hier wel de hele tekst die Joke van Leeuwen geschreven heeft voor 'Leeslint', het blad van Meermanno willen overschrijven. Hoe haar fascinatie voor letters al op jonge leeftijd begon. Hoe het alfabet voor ons al zo vanzelfsprekend is geworden, maar dat voor kinderen nog helemaal niet zo is. Over ABC-boeken die er in allerlei vormen en maten bestaan, over de oude prachtige miniaturen 'waarop een hoofdletter soms bijna verdwijnt in de rijkdom van een afbeelding', over oude foto's waarop haar vader samen met anderen letters vormen....

Speciaal voor de tentoonstelling heeft Joke van Leeuwen een nieuw beeld-ABC gemaakt, in een mengvorm van tekeningen en collages van oude gravures. Die heb ik uiteraard meteen in postervorm gekocht. En ze heeft een jaar lang allerlei vormen gefotografeerd die onbedoeld op een letter lijken, de 'toevallige letters'. Jammer dat daar geen poster van gemaakt is, het zijn mooie letters geworden, zoals bijvoorbeeld de twee rietstengels die samen met hun weerspiegeling de letter K wordt.

foto: Joke van Leeuwen

Ik heb genoten van de tentoonstelling, mijn achtjarige zoon was vooral gefascineerd door de vele televisies waar Europeanen in hun eigen taal het alfabet opzeggen. Mijn driejarige zoon werd door oma gewezen op zijn eigen letter, die hij al van verre herkent: de P, waar hij verrukt op reageerde. Het mooiste vonden ze trouwens de Lettertuin, onderdeel van Meermanno, die niet tot de tentoonstelling behoort, maar er wel goed op aansluit.

Een aanrader voor de letterliefhebber dus. Jammer dat ik er zo laat achter kwam en dat hij nog maar tot en met a.s. zondag te zien is. Maar mocht je nog tijd hebben, ga er dan zeker even heen!

toevallige letters: p

Ik ben niet de enige in huis die 'letters' ziet in allerhande voorwerpen. Ik schreef al eerder dat Pepijn van drie jaar 'zijn' letter P opzoekt in woorden en teksten. Maar hij was ook verrukt om te ontdekken dat hij ze ook zelf kan maken. Van een speelgoedslang bijvoorbeeld.

En je kunt hem ook als autobaan gebruiken...

Eerste letters: P

Mijn jongste zoon heet Pepijn. Hij is drie jaar en twee maanden. Praten doet hij nog niet echt. Hij brabbelt, zet wat woordjes achter elkaar in de hoop dat wij hem begrijpen en als dat niet het geval is neemt hij je bij de hand of probeert het door middel van gebaren duidelijk te maken. Soms, als het niet goed lukt, wordt hij gefrustreerd en boos. Maar meestal is het een vrolijk baasje. Hij zingt: 'Hoof, tadie, nienteen' en legt daarbij zijn handen op zijn hoofd, schouders, knieën en voeten.' Hadiedie ...neus!' Hij heeft tal van woorden die ik inmiddels prima begrijp, maar een hoop mensen (nog) niet. 'Bobu' is bord, 'nie' is fiets, of televisie of vis of regen (waarbij hij zijn handen met gespreide vingers van boven zijn hoofd naar beneden laat gaan) en 'nah' is slapen. We zijn hard met hem aan het oefenen (o.a. met behulp van logopedie) om zijn taalproductie op te laten schroeven. Over een maandje of 10 gaat hij immers al naar school.

Op een dag verbaasde hij mij zeer door op een boek de letter P aan te wijzen en 'mo' te zeggen. 'Mo' is het woord voor 'ik' of 'mij(n)'. Ik prees hem uitbundig, ja dat was inderdaad zijn letter, de letter van Pepijn! Ik kan nu geen boek meer met hem openslaan of hij moet de P zoeken, De J en de F kent hij inmiddels ook al (van zijn grote broers Julian en Finn). En elke woensdag ziet hij zijn letter twee keer op de deur staan waar we later naar binnen gaan:

Je snapt wel dat ik heel trots ben op mijn kleine grote man! 

originele letters: namen

Namen

Letters in namen kunnen veel betekenen. Ook al klinken ze vaak hetzelfde. Toen ik ooit, als jonge tiener, de televisieserie "Het Wassende Water' bekeek, was ik helemaal weg van een van de hoofdrolspelers: Thom Hoffman. Het feit dat hij niet gewoon Tom heette, maar Thom, maakte hem nog aantrekkelijker. En als je Marc heet, ben je ook anders dan Mark, die toch wat gewoner is. Kees is een boerenpummel, maar Cees al veel verfijnder (komt ook door Dhr. Nooteboom, denk ik).  Cor is een hele gewone wat ouderwetse naam, maar Kor is moderner en meer bij de tijd. Monique is chique en Moniek is niet zo sjiek. Maikel is lekker jaren zeventig en Michael duidt op Engelse voorouders. Carolien draagt een bloemetjesjurk en Karolien een broekpak. Aymee, Amy of Emie, het maakt nogal verschil, terwijl je dat verschil niet hoort. Anya is heel ander meisje dan Anja en ik betwijfel of Jusztin zijn ouders heel dankbaar is voor die naam.  ('Neehee, met eerst een s en dan een z.')

Dat geharrewar met letters in namen om maar zo origineel mogelijk te zijn, is soms hilarisch, soms prachtig en soms gewoon zielig voor het kind. Ik zelf heb drie zonen: Julian (spreek uit Julian, en dus niet: Djuliën), Finn ('O, met twee ennen?', zei laatst iemand. Ja natuurlijk, ik ga mijn kind niet naar een nationaliteit noemen) en Pepijn (daar is niets moeilijks aan). Als het meisjes waren geweest, hadden ze Ilse, Ilse (de eerste werd een jongetje, duh) en Christel geheten. Of Kristel, daar was ik nog niet over uit. Maar dat het verschil maakte wist ik wel. We hebben ook nog getwijfeld over de jongensnaam Emil of Emiel, maar zeker niet Emile. Want zo heet die Ratelband en daar willen we niet mee geassocieerd worden, stel je voor! Op internet kun je heel veel originele namen vinden. Of beter gezegd: origineel geschreven. Hier volgt een bloemlezing: (Yett is toch wel een ander meisje dan Jet van de beroemde leesplank)

meisje: 

Jaelynn

Tenequa

Abbeygail
Adrijana

Andreea

Anneliz

Annasthasia

Djuulz

Djuulie

Iness

Jacqueslynne

Jacqui

Klaudia

Kristell

Lysbeth

Zooey
Zarah
Yzabelle
Yett
Qyara



jongen:
Adryaan
Aghilès
Ariyan
Baz
Binq
Brooklynn
Celvin
Charlee
Djaimie
Djason
Djego
Elgereau
Fabi-jan
Fhenix
Haajo
Julean
Zwen
Qiyaro
Qwincy

Heb je zelf een origineel geschreven naam of ken je iemand, laat het me dan weten. Ik ben nieuwsgierig.

Toevallige letters: V

kinderletters: nonsensversjes van A tot Z

Het is kinderboekenweek. Het thema is De Grote Tekententoonstelling. Op school bij mijn kinderen doen ze er een een project over. Finn uit groep drie werkt over Floddertje ('Wij ijsen eis!') en Julian uit groep 5 heeft als thema beeldtaal en illustraties. Ze bekijken daarbij hoe de eerste afbeeldingen met taal te maken hadden en hoe die eruit zagen. Daarna zijn ze zelf aan de slag gegaan en hebben ze hun eigen naam in drie verschillende alfabetten gemaakt. Woensdagavond is het inloopavond. Ik mag mijn fototoestel zeker niet vergeten!

Volgens mijn oudste zoon mag dit boek niet ontbreken in mijn letterblog. Een kusje in een doos. Nonsensversjes van A tot Z van Lidy Peters en Marijke Brugmans. Het sluit naadloos aan bij het thema van de kinderboekenweek. Er staan prachtige tekeningen in.

In dit boekje staan 26 versjes, elk over een letter in het alfabet. Bij elke letter staat een grappige illustratie. Het zijn echte nonsensversjes. Ze gaan niet echt ergens over. De rode lijn is de desbetreffende letter. Maar leuk zijn ze wel.

Julian heeft de leukste versjes uitgezocht. Hij las voor, ik mocht typen:

J


Jojo op, jojo neer
jojo heeft het heen en weer
Jojo rond, jojo rood
als jojo stopt, is jojo dood


Dood als een pier
het geeft geen zier
Jojo krijgt het heen en weer
van jojo op en jojo neer






N


Niets en nooit
zaten in een boot
we zinken, zei niets
niets, zei Nooit


S


Sylvester moet gapen
Sylvester moet slapen
een lakentje van kant
het water voor de brand
als muizenissen komen
een strik op al je dromen


Sylvester moet gapen
Sylvester moet slapen
met stout vuur mijn liefje
gaat lucifer-diefje
met vier emmers zand
naar drakendromenland


G


Gijsje Goedhartje
geef me een kwartje
een kwartje voor een hap
ik zit zo krap
een kwartje van zilver
een kwartje van goud
Gijsje is gierig en ik heb het koud


Gesina Gluiper
geef me een stuiver
een stuiver voor een slok
het water is op
een stuiver van een koper
een stuiver van goud
Gesina is gierig en de stuiver is oud

Het boek heb ik overigens uit de bibliotheek, hij werd afgevoerd en ik kon hem voor een habbekrats meenemen. Of het nu te koop is, betwijfel ik. Het is al 17 jaar oud.

toevallige letters: J

Op 7 oktober plaatste ik hier het Pebble Alphabet, het kiezelstenenalfabet. Een ruime week daarvoor was ik in Kent, in de kustplaats Hastings. Het was prachtig weer en we hebben gepicknickt op het strand. Een kiezelstenenstrand. De jongens speelden mer de mooiste stenen, maar de belangrijkste vondst was een steen met de letter J erop. Gevonden door ... Julian!

Oja, ik heb daar ook het broertje van 12 september 2010 op een nummerbord gevonden. Volgt later.

lachwekkende letters: spelregels Mikado

Soms zijn letters (en dus woorden) zeer lachwekkend. Wanneer ze verkeerd vertaald zijn bijvoorbeeld. Zo heb ik hier de spelregels van Mikado naast me liggen. Een goedkope versie, dat weer wel, maar daarom niet minder leuk. Mikado heet daar trouwens het 'Staafjes-opneemspel'.

Er zijn volgens de spelregels staafjes met geleringen. Geleringen? O, gele ringen. Het totaalaantal punten ligt op 170 punten. Ik lees verder: 'Door plotesling openen van de hand valllen de staafjes kringvormig op tafel.' Dat kringvormig vind ik overigens ook wel mooi, bij mij vallen ze eigenlijk altijd een kant op, maar goed. Het gaat verder: 'Dan [...] nemen. zonder dat hierbijeen [...] geraakt.' Geen hoofdletters na een punt en spaties vergeten komt trouwens vaker voor. De volgende zin is ook leuk: 'Het meest veilige opnemen geschiedt dooreen druk op de punt varr het staafje'.' Alsof er vreselijke ongelukken kunnen gebeuren tijdens een spelletje Mikado. Het valt nog mee dat het verplicht stellen van een veiligheidshelm er niet in staat, tegen rondvliegende staafjes.

De spelregels staan er ook nog in het Duits, Engels, Frans en een Scandinavische taal ('God fornojelse!'). Maar ook daar bakken ze er weinig van. Wat dacht je van deze Engelse zin: 'The number of rouods to be player should be agreed upon before starting to play'.

Ze wensen ons trouwens in correct Nederlands wel weer veel plezier. Dat maakt weer een hoop goed! Maar het woord 'plotesling' is al een begrip bij ons thuis!

verkeerde letters

Voorlezen is leuk. En het is goed voor de kinderen. Zo leren ze veel over de wereld om zich heen. Hun woordenschat wordt vergroot. Ze krijgen interesse in tal van zaken. Ze leren geconcentreerd luisteren. Het wekt hun fantasie op. Je bent even met heel je aandacht bij het kind. Ze slapen daarna beter. Maar het is soms goed dat ze nog niet zelf (kunnen) lezen. Want het gaat ook wel eens fout.

Zo dacht ik tijdens het voorlezen van het boek 'Het slimme kleine eendje': wachelen? Een eend waggelt toch? Met dubbel g. Niet met ch.

En tja, zo'n boek lijkt dan toch een autoriteit te zijn. Er wordt immers geld mee verdiend. Iemand die er zelf geld voor krijgt, heeft dat opgeschreven. Anderen lezen dat na. En dan toch wachelen opschrijven.




Ik heb het zelfs in de Van Dale opgezocht. Gewoon, om zeker van mijn zaak te zijn. En ja hoor, wachelen bestaat echt niet.

Er staat trouwens nog een fout in het boek. Op een van de laatste bladzijden verzucht de hoofdpersoon Flap: 'Hij (de vos) denkt aan nooit iets anders als eten!' Het moet natuurlijk geen als zijn, maar dan. De Nederlandse Taalunie geeft hierbij echter wel aan dat het door velen niet meer wordt afgekeurd, maar dat het officieel nog steeds fout is. Op termijn zal iedereen waarschijnlijk na het woord anders als gebruiken. Net als het woord hun in zinnen als: 'Hun zijn op vakantie geweest.' Ik probeer het bij mijn kinderen er nog uit te krijgen. Maar ik vrees het ergste. Laatst verbeterde ik Finn (6 jaar). Hij speelde een spel met zijn broer op de computer en riep: 'Hun met de blauwe truitjes aan gaan de verkeerde kant op! Pak ze!' Waarop ik zei: 'Zij met de blauwe truitjes aan, Finn'. Hij keek me verwonderd aan en zei: 'Nee hoor, mama, het zijn jongetjes en zij zijn meisjes dus dat kan niet.' Tja, daar ga je dan.

Alle letters: alfabetisering

Letters zijn slechts tekens om daarmee woorden te vormen. En pas als er woorden zijn, kunnen er zinnen gevormd worden en vervolgens teksten geproduceerd worden. Nu zijn er nog vrij veel mensen voor wie die teksten niet zo eenvoudig zijn. Het is dan ook de week van de alfabetisering. Het motto is deze keer: Samen werken aan geletterdheid draait om twee letters: NU


Moeite met lezen en schrijven

Nog steeds hebben 1,5 miljoen volwassen Nederlanders grote moeite met lezen en schrijven. En circa 40.000 kinderen verlaten ieder jaar de basisschool met een leesachterstand van twee jaar.



Kranten  in eenvoudig Nederlands

Veel instellingen en bedrijven proberen al om hun folders en andere informatie eenvoudiger te maken. Zo is de rabobank begonnen met een brochure waarin stap voor stap op een eenvoudige wijze het ‘moderne’ bankieren wordt uitgelegd. Maar ook vijf landelijke dagbladen doen mee aan een actie om aandacht te vragen voor de anderhalf miljoen volwassen Nederlanders die amper kunnen lezen of schrijven. De Volkskrant, Trouw, De Pers, Metro en Spits drukken komende week een van hun pagina's af in extra eenvoudig Nederlands om te wijzen op het belang van lezen en schrijven.

Dit zijn foto's van de Metro van dinsdag 7 september 2010.

Links staat een interview met iemand die tot voor kort bijna niet kon lezen en schrijven in 'gewone' taal, en rechts in eenvoudigere taal.

Het interview is herschreven door uitgeverij Eenvoudig Communiceren.

Stichting Lezen & Schrijven

Prinses Laurentien zit in het bestuur van de stichting Lezen & Schrijven. Zij was vandaag aanwezig bij een recordpoging voorlezen. Tienduizenden kinderen in het hele land zullen gelijktijdig gaan voorlezen.  Daarnaast hield zij vandaag haar jaarlijkse speech bij de uitreiking van de Nationale Alfabetiseringsprijzen. Het is vandaag dan ook Wereldalfabetiseringsdag. De VoorleesExpress heeft daarbij trouwens de eerste prijs in de wacht gesleept. Meer hierover willen lezen? Kijk dan op http://www.lezenenschrijven.nl/

In het hele land zijn er tal van activiteiten en campagnes bezig om dit probleem onder de aandacht te brengen. Want letters lijken zulke eenvoudige tekens, als er heel veel achter elkaar staan, is het voor sommigen best heel lastig! En er zijn teveel mensen die letterloos door het leven gaan! Terwijl letters zo leuk zijn, al zeg ik het zelf!

Kijk voor nog meer informatie op http://www.weekvandealfabetisering.nl/

Oude letters: 100 jaar leesplankje

Het leesplankje bestaat honderd jaar. Iedereen kent aap, noot en mies. Of het nu is omdat je er zelf mee hebt leren lezen of omdat je altijd wel iemand kende die zo'n ouderwetse schoolplaat met alle woorden erop thuis had hangen. Het leesplankje is nogal aan verandering onderhevig geweest. Mijn eerste woord was boom, daarna kwam roos en vis. Mijn zoontje van zes (groep drie) leert nu lezen en zijn eerste woord was maan. Daarna overigens ook roos en vis. Ik was de eerste schooldag van de eerste klas ziek thuis en een jongetje uit mijn klas kwam het 'huiswerk' brengen. Een grote b die ik over moest trekken. Zoonlief komt thuis met een vel vol met de letter m. Leren schrijven en lezen is vooral veel, heel veel oefenen.

Het bekende leesplankje met aap, noot en mies werd rond 1910 uitgegeven door de firma Hoogeveen. Wim heeft een pet op en kees en bok staan dezelfde kant op.

In 1955 heeft Wim zijn pet afgedaan en kijken de hond en de bok niet meer dezelfde kant op.

In 1967 was het plankje al van kunststof en zaten er lettertjes aan de zijkant van het plankje. Hierna werd deze leesplank niet meer in het onderwijs gebruikt.

In Zuid-Afrika werd er met soortgelijke leesplankjes gewerkt. Alleen de woorden waren uiteraard anders. Dit is een exemplaar uit 1925. Let op het woord saag en tou!

Wil je meer weten over leesplankjes, kijk dan eens op www.leesplankjes.nl. Of bekijk de uitzending van EenVandaag (van vandaag: 31 augustus 2010), via uitzending gemist of: www.eenvandaag.nl/binnenland/36299/100_jaar_leesplankje.

Op de afbeeldingen van de leesplankjes ligt het copyright bij Wolters-Noordhoff bv.